شنبه ۰-۶۷ فروردین -۶۲۱ - ۰۰:۰۰
بودجه 89 و چالش های نفتی

1- به موجب بند الف ماده 4 اين لايحه، 30درصد از ارزش توليد نفت خام و ميعانات گازي سهم شركت ملي نفت ايران خواهد بود.

ارزيابي

با فرض توليد روزانه 4 ميليون بشكه نفت خام، ارزش ساليانه نفت خام و ميعانات توليدي براساس بشكه‌اي 65 دلار حدود 95ميليارد دلار خواهد بود كه 30 درصد آن بالغ بر 28 ميليارد دلار مي‌شود كه ساليانه سهم شركت ملي نفت خواهد شد. بديهي است اين مبلغ بايد از محل صدور نفت خام تأمين شود. با فرض صادرات روزانه 4/2 ميليون بشكه، ساليانه حدود 57 ميليارد دلار درآمد ارزي خواهيم داشت كه بعد از كسر سهميه شركت ملي نفت فقط حدود 29 ميليارد دلار براي واردات و ساير نيازهاي ارزي در خزانه باقي مي‌ماند. بديهي است با چنين مبلغي مطلقا” نمي‌توان نيازهاي ارزي كشور را تأمين كرد. اگر مبالغي را كه قرار‌است به حساب صندوق توسعه ملي تخصيص يابد از اين مبلغ كسر نمائيم آنگاه كمبود شديد ارز براي رفع نياز‌هاي جاري و مصرفي كشور به‌شدت محسوس خواهد‌بود.

2- به‌موجب همين بند، قرار‌است 11 درصد از ارزش گاز توليدي به شركت ملي نفت و همچنين 25 درصد از ارزش گاز توليدي به شركت ملي گاز اختصاص‌يابد تا علاوه بر استفاده از محل 30درصد فوق‌الذكر، به يارانه‌هاي انرژي (از جمله برق) و سرمايه‌گذاري هاي مورد نياز اختصاص يابد.

ارزيابي

متأسفانه هنوز مبالغ مورد نياز براي اجراي طرح هدفمند كردن يارانه‌هاي فرآورده‌هاي نفتي و گاز طبيعي و برق در سال 1389 به‌درستي مشخص نيست و لذا استفاده از وجوه حاصل از محل 30 درصد ارزش توليد نفت خام و ميعانات و جمعا” 36 درصد ارزش گاز توليدي (11 درصد بعلاوه 25 درصد) مبناي دقيق كارشناسي ندارد.

3- به موجب بند ج ماده 3 شركت ملي نفت مي تواند تا 5 ميليارد يورو و شركت هاي گاز،پتروشيمي، پخش و و پالايش هركدام تا 1 ميليارد يورو اوراق مشاركت ارزي در بازارهاي مالي منتشر نمايد.

ارزيابي

با توجه به تفاوت هاي اساسي در نقش و جايگاه شركت هاي گاز، پتروشيمي و پخش و پالايش در بخش انر‍ژي كشور از يك سو و تأثيرات آنها در اقتصاد كلان از سوي ديگر، اعطاي مجوز براي صدور اوراق مشاركت ارزي تا سقف يك ميليارد يورو براي هريك نشان مي دهد كه اينگونه تفاوت هاي اساسي از ديدگاه كارشناسي كاملا” مغفول مانده است. از اينرو مي توان گفت كه اين بند از پشتوانه مطالعات كارشناسي برخوردار نمي باشد.

دكتر مسعود درخشان

     19/11/1388

نرم افزار درس گفتار دکتر مسعود درخشان
این نرم افزار شامل ۴ حلقه dvd است که مباحثی همچون نظام و تاریخ عقاید اقتصادی،اقتصاد سنجی،اقتصاد پیشرفته نفت و گاز و مشتقات و مدیریت ریسک در بازار های نفتی را در خود جای داده است